
राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांबाबत मोठी घडामोड घडली आहे. नागपूर खंडपीठाने आज महत्त्वाचा आदेश देत संपूर्ण राज्यातील नगरपरिषद व नगरपंचायत निवडणुकांची मतमोजणी एकाच दिवशी — २१ डिसेंबर २०२५ रोजी करण्यास सांगितले आहे. यामुळे ३ डिसेंबरला अपेक्षित असलेले निकाल आता पुढे ढकलण्यात आले आहेत.
न्यायालयाने दिलेल्या आदेशाचे मुख्य मुद्दे
-
२० डिसेंबरपर्यंत सर्व ठिकाणी मतदान पूर्ण केले जावे.
-
२१ डिसेंबरला एकाच वेळी राज्यभर मतमोजणी होईल.
-
मतदान संपल्यानंतर अर्ध्या तासानंतर एक्झिट पोल जाहीर करता येतील.
निर्णय का घेतला गेला?
काही नगरपरिषद व नगरपंचायतींमध्ये प्रलंबित याचिका आणि प्रक्रियेतील तांत्रिक अडचणींमुळे निवडणूक कार्यक्रम ढवळून निघाला होता. काही ठिकाणी मतदान वेळेत तर काही ठिकाणी उशिराने होण्याची शक्यता निर्माण झाली.
ही विसंगती टाळण्यासाठी आणि निवडणुकीची निष्पक्षता कायम ठेवण्यासाठी सर्व मतमोजणी एका दिवशी करण्याचा आदेश देण्यात आला. राज्याचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी या विलंबावर नाराजी व्यक्त केली असून, संपूर्ण प्रक्रिया “व्यवस्थेच्या फेल्युअरमुळे झालेली चूक” असल्याची टीका त्यांनी केली. तर, निवडणूक आयोगाने न्यायालयीन सूचनांनुसार नवीन कार्यक्रम जाहीर करण्याची तयारी सुरू केली आहे.
पुढे काय?
२१ डिसेंबरला एकाच दिवशी होणारी राज्यभरातील मतमोजणी ही निवडणुकांच्या इतिहासातील अभूतपूर्व घटना ठरणार आहे. सर्व पक्षांचे राजकीय भवितव्य या एका दिवसात ठरणार आहे.
महाराष्ट्रात काय बदलणार ?
मुंबई उच्च न्यायालयाच्या निर्णयानुसार आता संपूर्ण राज्यातील नगरपरिषद व नगरपंचायत निवडणुकांची मतमोजणी २१ डिसेंबरला एकाच दिवशी होणार आहे. हा निर्णय तांत्रिक व कायदेशीर दृष्टीने महत्त्वाचा असून त्याचे राजकीय व प्रशासनिक परिणाम व्यापक स्वरूपाचे आहेत.
जिल्हानिहाय परिणाम
१) विदर्भ
-
अनेक ठिकाणी मतदारसंघांचे आरक्षण/सीमा बदल यावरील वादामुळे मतदानात उशीर होणार होता.
-
एकाच दिवशी निकाल लागल्याने राजकीय तणाव कमी, पण मोठ्या प्रमाणात प्रशासनावर दडपण वाढणार.
-
नागपूर, अमरावती, यवतमाळमध्ये कडवा त्रिकोणी लढत — अंतिम क्षणापर्यंत अनिश्चितता.
२) मराठवाडा
-
लातूर, उस्मानाबाद, हिंगोली या जिल्ह्यांत ग्रामीण भागातील मतदान टक्केवारी निर्णायक ठरणार.
-
एकाच दिवशी निकाल जाहीर झाल्याने सर्व ठिकाणच्या पक्षांतून मजबूत निरीक्षण पथके सक्रिय.
३) पश्चिम महाराष्ट्र
-
कोल्हापूर, सांगली, सातारा — पारंपरिकपणे उच्च मतदानाची अपेक्षा.
-
कृषी, साखर कारखाने आणि स्वाभिमान संघटनांचे प्रभावी समीकरण; २१ डिसेंबरचा दिवस राजकीय दृष्ट्या खूप गडद राहणार.
४) उत्तर महाराष्ट्र
-
नाशिक, धुळे, जळगाव — येथे उमेदवारीवरून पक्षांतर्गत नाराजी ठळकपणे दिसली.
-
एकाच दिवशी निकाल लागल्याने बंडखोर उमेदवार कोणाचा खेळ बिघडवतात हे स्पष्ट होणार.
५) कोकण
-
सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरीमध्ये स्थानिक नेतृत्वाचे महत्त्व जास्त.
-
निकाल एकाच दिवशी आल्याने प्रचाराचा कोकणी पॅटर्न — घराघरात थेट संपर्क — अधिक प्रभावी होणार.
